Uchida-Kraepelin Performans Testi (UK Performans Testi) başlangıçta bir kişilik testi olarak geliştirilmemiştir. Teste giren kişilerin klinik profilleri ile <25 dakikalık yöntem> ile elde edilen çalışma eğrileri (15 dakika çalışma, 5 dakika mola ve 10 dakika çalışma) ve daha sonra <30 dakikalık yöntem> ile elde edilen çalışma eğrileri (15 dakika çalışma, 5 dakika mola ve 15 dakika çalışma) arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmalar, kişinin kişilik ve davranış özelliklerinin çalışma eğrisinde ortaya çıktığını göstermiş; bunun sonucunda test, kişilik değerlendirmesi amacıyla da kullanılmaya başlanmıştır.
Uchida-Kraepelin Performans Testi’nin değerlendirme (Judgment) sonuçlarında, kişinin kişiliği davranış ve kişilikle ilgili beş özellik aracılığıyla ifade edilir.
Davranış ve kişilikle ilgili beş özellik
- Uyum sağlama (Adaptability)
İşe başlama ve çevreye uyum sağlama ile ilgili özellik - Esneklik (Flexibility)
Duygudurum değişiklikleri ve durumlara esnek biçimde karşılık verme ile ilgili özellik (eski değerlendirme sistemindeki Değişkenlik özelliğinin bir bölümü) - Duyarlılık (Sensitivity)
İçsel hassasiyet ve etkilenmeye açıklık ile ilgili özellik (eski değerlendirme sistemindeki Değişkenlik özelliğinin bir bölümü) - Sebat (Tenaciousness)
İşleri yaparken gösterilen ısrar ve kararlılıkla ilgili özellik (eski değerlendirme sistemindeki Excitability) - Toparlanma (Resilience)
Yorgunluktan toparlanma ve dayanma gücü ile ilgili özellik
Beş özelliğin her biri, ilgili eğilimin en düşük düzeyinden en yükseğine doğru beş basamakta değerlendirilir: “düşük (−−)”, “biraz düşük (−)”, “orta (işaretsiz)”, “biraz yüksek (+)” ve “yüksek (++)”.
Temel göstergelerde aynı bölgeye yerleştirilen kişilerin bile bu beş özelliği incelenerek kişilikleri daha ayrıntılı anlaşılabilir.
“Düşük” ve “yüksek” ifadelerinin iyi veya kötü anlamına gelmediğine dikkat edilmelidir. Durum ilgili kişilik ya da davranış özelliğini gerektiriyorsa kişi uygun olabilir; gerektirmiyorsa bir uyumsuzluk söz konusu olabilir. Her kişilik veya davranış özelliği, koşullara göre güçlü ya da zayıf yön hâline gelebilir.
Özet tablo: Davranış ve kişilikle ilgili beş özellik
| Düşük yöndeki eğilim | Yüksek yöndeki eğilim | |
|---|---|---|
| Uyum sağlama |  Güçlü yönler: Ağırbaşlı; içten güçlü; sağlam duruşlu Zayıf yönler: Başlamaya isteksiz; fazla seçici; kendi dediğinde ısrarlı |
 Güçlü yönler: İşe kolay başlar; yeni ortamlara hızla uyum sağlar Zayıf yönler: Düşüncesizce hareket eder; yalnızca o anı düşünür; aşırı özen gösterir |
| Esneklik |  Güçlü yönler: Sakin; istikrarlı; soğukkanlı Zayıf yönler: Kendi temposuna göre hareket eder; ilgisiz; duyarlılığı sınırlı |
 Güçlü yönler: Davranışları esnek; duyarlı; kendini ifade etmesi güçlü Zayıf yönler: Dalgalanmaya yatkın; yüzeysel; değişken |
| Duyarlılık |  Güçlü yönler: Durumları hassas biçimde sezer; düşünceli ve özenli Zayıf yönler: Tutarsız; aşırı hassas; kolay sarsılır |
|
| Sebat |  Güçlü yönler: Kendini gereğinden fazla zorlamaz; rahat; ayrıntılara takılmaz Zayıf yönler: Yeterince sebat etmez; kolayca uzlaşır; çabuk yılabilir |
 Güçlü yönler: Sebatkâr; kararlı; çabasını sürdürebilir Zayıf yönler: Kendi yöntemine takılır; gereğinden fazla hırslanır; zorlayıcı |
| Toparlanma |  Fiziksel/ruhsal durumda veya motivasyonda düşüş olasılığı |
 Güçlü yönler: Yüksek toparlanma gücü Zayıf yönler: Başlamaya isteksiz (düşük Uyum sağlama ile aynı anlamda); alışması yavaş |
Dikkat Edilmesi Gereken Özellikler
Özellikle dikkat gerektiren sonuçlar “dikkat edilmesi gereken özellikler” olarak adlandırılır. Bu sekiz eğilim yalnızca kişilik olarak yorumlanmamalıdır. Sorun oluşturabilecek davranış eğilimlerine işaret edebilir ya da kişinin fiziksel/ruhsal durumundaki bozulmayı veya sonucu kasıtlı biçimde etkileme gibi test tutumlarını yansıtabilir.
Davranış ve kişilikle ilgili beş özellik, güçlü ve zayıf yönleri birlikte taşıyan bireysel özellikler olarak görülebilir. Buna karşılık bu sekiz dikkat eğilimi, belirgin dengesizlik veya olağan dışı eğilimleri gösterir. Kişinin durumundaki bozulma ya da testi kasıtlı etkileme gibi uygulamaya yaklaşım sorunları da bu göstergelerde ortaya çıkabilir.
Özet tablo: Dikkat Edilmesi Gereken Sekiz Özellik
| Dikkat edilmesi gereken özellik | |
|---|---|
| Çok sayıda yanlış cevap
|
Davranışın kontrolü ve doğruluğu konusunda dikkat gerekir.
İşi yapmak için gereken kontrol yeterince işlev göstermiyor olabilir. Bu durum, frenleri arızalı bir arabaya benzetilebilir. Aşırı yorgunlukta veya zorlayıcı bir durumdan kurtulmanın hemen ardından yanlış cevapların geçici olarak hızla arttığı örnekler de vardır. |
| Ani değişim: Belirgin düşüş
|
Dikkatin geçici olarak kesilmesine yönelik dikkat gerekir.
Dikkat kısa süreliğine kesilebilir veya kişi zihninden hesap yapmayı sürdürse bile eli durabilir. Bu, çalışma sırasında dişlilerin bir anlığına birbirinden ayrılması gibidir. Araç kullanma veya makine çalıştırma gibi sürekli dikkat gerektiren görevlere yerleştirmede özen gerekir. |
| Ani değişim: Belirgin sıçrama
|
Ani heyecan ve beklenmedik davranışlar konusunda dikkat gerekir.
Duygudurum veya istek kısa süreliğine yükselebilir; kişinin olağan izleniminden farklı, beklenmedik davranışlar ortaya çıkabilir. Bunlar dürtüsel olabilir ve bazen yoğun bir öfke patlaması biçiminde görülebilir. |
| Şiddetli dalgalanma
|
Duygudurum ve davranışlardaki istikrarsızlık konusunda dikkat gerekir.
Büyük dalgalanmalar, kişinin asıl yeteneğini istikrarlı biçimde göstermesini zorlaştırabilir. Kişi bazen tutarsız görünebilir veya değişen ruh hâlinin çevresindekileri etkilediği izlenimini verebilir (Esneklik: yüksek). Başka durumlarda, kişi iç dünyasında büyük bir sarsıntı yaşarken bu durum davranışlarına pek yansımayabilir (Duyarlılık: yüksek). |
| Dalgalanma yokluğu / düz seyir
|
Davranışlarda katılık ve duygusal ifadenin sınırlılığı konusunda dikkat gerekir.
Kişi yeterince esnek olmayabilir; çalışma yöntemini veya temposunu çevresine göre değiştirmekte zorlanabilir. Duygusal ifade ve değişimler de düz olduğundan bazen ilgisiz veya aşırı sakin, hatta soğuk görünebilir. |
| İkinci bölümün başlangıcında çok düşük işlem miktarı
|
İşe başlama ve uyum sağlama konusunda dikkat gerekir.
Kişi işe akıcı biçimde başlamakta zorlanabilir; yeni bir ortama uyum sağlaması veya koşullardaki değişime karşılık vermesi çok uzun sürebilir. Güçlü beğenileri, hoşlanmadıkları ve takıntılı tercihleri olabilir; buna karşılık görüşlerini veya duygularını açıkça ifade etmekte zorlanabilir. Bu durum çevresindekilerle ilişkilerini güçleştirebilir. |
| İkinci bölümde işlem miktarı düzeyinin düşmesi
|
Yorgunlukla bağlantılı fiziksel güç veya istek azalması konusunda dikkat gerekir.
Fiziksel yorgunluk veya istek azalması belirgin olabilir. Çalışma motivasyonu düşmüş olabilir; uykusuzluk (test sırasında uyuklama dâhil), aşırı yorgunluk, alkol veya ilaçların etkisiyle geçici bir durum değişikliği de söz konusu olabilir. Yeterli dinlenme gerekebilir. |
| Aşırı düşük işlem miktarı
|
Çalışma hızının veya temel yetenek düzeyinin düşük olması konusunda dikkat gerekir.
Çalışma hızı son derece yavaş olduğunda, öğrenmenin veya ustalaşmanın zaman alması beklenebilir. Karmaşık, rutin dışı veya hız gerektiren işleri yerine getirmekte güçlük yaşanabilir. |
